15. Gebruik van het Baha- & Ponto-systeem

In dit hoofdstuk komt het gebruik van het Baha- en Ponto-systeem aan de orde.

15.1 Het ontvangen van het botverankerde hoortoestel

Als de schroef voldoende is vastgegroeid in het schedelbot, dan kan het botverankerde hoortoestel op het abutment worden bevestigd. In de Engelstalige video hieronder krijgt een Amerikaan het Baha BP100-toestel van Cochlear.

15.2 Verzorging van het abutment

Het abutment moet schoon gehouden worden.

15.2.1 Schoonmaken van het abutment

Schoonmaken van implantaat Het abutment kan worden schoongemaakt met de bij het botverankerde hoortoestel geleverde borstel, of met een zachte tandenborstel. Zie hiervoor rechts de afbeeldingen van Cochlear. Dit kan eenvoudig onder de douche, maar borstel niet te fanatiek. Mijn ervaring is dat de huid dan eerder geïrriteerd raakt. Hetzelfde geldt voor het gebruik van te veel zeep of shampoo rondom het implantaat.

Schoonmaken van implantaat Hooguit één maal per jaar ga ik op controle bij de kno-arts om te checken of het implantaat nog stevig vastzit in het bot. Dit wordt met een speciale sleutel binnen enkele seconden gecheckt. Mocht er iets fout zijn, dan zou de opbouw eenvoudig van de schroef kunnen worden verwijderd.

Af en toe — een enkele keer per jaar — gaat de huid een beetje ontsteken rondom het implantaat. Ze wordt dan wat gevoelig, rood en is wat opgezwollen. Als dit wat langer duurt, dan kunnen tussen de huid en het implantaat wat bloedinkjes en korstjes ontstaan. Zonder uitzondering werkt dan — bij mijzelf althans — een bepaalde zalf zeer goed. Dit is dezelfde zalf die ik — op recept — voorgeschreven heb gekregen voor de eerste weken na de implantatie. De huid wordt binnen een dag al minder gevoelig en soepeler en na enkele dagen gebruik is het probleem geheel verholpen. Mocht het probleem blijven bestaan, dan is het verstandig om een afspraak met de kno-arts te maken.

Verder is het belangrijk het bij de Baha geleverde afdekkapje te gebruiken, als je de Baha niet draagt. In elk geval tijdens het slapen. Dat ligt niet alleen prettiger, maar bovendien zorgt dit er bij mij voor dat de huid niet verder groeit tot over de randen van het implantaat. Dit laatste heb ik een tijdje terug gehad, wat erg pijnlijk is en zorgt voor ontstekingen. Na (tijdelijk!) gebruik van de genoemde zalf en het consequent 's nachts opklikken van het afdekkapje hebben ervoor gezorgd dat de huid zich terugtrok en niet meer verder is gegroeid. Was dit niet gebeurd, dan had waarschijnlijk opnieuw bijgesneden moeten worden.

Het schoon houden van de Baha hoeft niet per se door een tweede persoon te gebeuren, al is het voor ouders van een Baha-dragend kind wel verstandig om op het schoon houden te controleren. Voor volwassenen is het in ieder geval heel goed alleen — blind op gevoel — te doen, maar het valt nog niet mee om het implantaat van jezelf te zien. Hiervoor moet je meerdere spiegels of een drieluiksspiegel hebben, maar dan kun je het implantaat prima bekijken, als het bijvoorbeeld ontstoken is.

15.2.2 Schoonhouden van het abutment

Het is beter om het Baha-toestel 's nachts af te doen. Liggen op het Baha-toestel is niet prettig en niet goed voor de levensduur. Bovendien gaat het toestel piepen, zodra deze in contact komt met bijvoorbeeld een kussen of deken. Maar als het implantaat (te) dicht op je oor is geplaatst, is liggen met je oor over de rand van de schroef ook niet prettig. Het advies is dan om het bij het toestel geleverde plastic afdekkapje op de opbouw te klikken. In de figuur rechts is zo'n kapje afgebeeld.

Het afdekkapje is erg klein — een halve centimeter doorsnede — en is daarmee vrij eenvoudig kwijt te raken. Een nieuw kapje is via de Schoonenberg-winkel verkrijgbaar. De kleur van het afdekkapje is dezelfde als die van het geleverde Baha-toestel: beige, bruin, zwart of grijs (haarkleur).

Dit plastic afdekkapje kan niet alleen gebruikt worden om pijnloos op je zij te liggen, maar ook om te voorkomen dat er vuil in komt. Verder houdt het de huid tegen, zodat deze niet over de rand van de opbouw heen gaat groeien.

15.3 Sporten met het Baha- of Ponto-systeem

In tegenstelling tot het Baha-toestel mag het abutment gewoon nat worden, dus met het toestel afgeklikt is er geen enkel probleem om door de regen te lopen of aan een watersport te doen. In principe kun je dus aan elke sport deelnemen. Bij contactsporten als judo en worstelen is het wel verstandig om een soort van hoofdtuig te dragen om anderen en jezelf tegen letsel als gevolg van het titanium abutment te beschermen [bron: BUSK-forum].

15.4 Vastklikken en loskoppelen van Baha

De Baha is voorzien van een klikkoppeling. Bij het vastklikken moet de Baha zo worden vastgehouden dat de klikkoppeling vrij blijft. Verder is het verstandig om ervoor te zorgen dat er rond de opbouw geen haren in de weg zitten. Zie ook de afbeeldingen links.

Vastklikken van een Baha Vervolgens kan de Baha door middel van het voorzichtig onder druk heen en weer bewegen in de opbouw vastgeklikt worden. Op analoge manier kan de Baha weer worden losgekoppeld. Druk het toestel er nooit recht in en trek het er nooit recht uit, want dan kan er te veel kracht op de schroef worden uitgeoefend.

Klik hier voor een (Engelstalige) video over het vastklikken van het Baha-toestel, en hier voor het loskoppelen van het toestel [bron: Cochlear Community]. Op de onderstaande video kun je zien, hoe een meisje dat haar Baha-toestel ontvangt, advies krijgt hoe ze het toestel moet vastkoppelen.

Hoewel het vast- en loskoppelen in het begin nog onwenning zal gaan, krijg je hier vanzelf routine in.

15.5 Kapper

Als het haar weer aangegroeid is, dan zou het weer eens tijd kunnen worden voor de kapper. Leg de eerste keer de kapper uit dat er een titanium schroef in je hoofd zit. Het is voor de kapper vervelend om dit zelf al kammend, knippend — of met de tondeuse — te moeten ontdekken. Overigens voel je er niets van, als met een kam of schaar het implantaat wordt aangetikt. Het aanraken met de tondeuze levert alleen een vreemd getril in je hoofd op.

Voor Baha-gebruikers die hun haar willen verven, is er geen probleem. Wel moet opgelet worden dat er geen verf in het implantaat komt. Dit kan worden voorkomen door met het bij het Baha-toestel geleverde afdekkapje het implantaat af te schermen [bron: Entific-nieuwsbrief 2 (2002)].

15.6 Detectiepoorten en scans

De Baha-leverancier Cochlear kan een kaartje (ter grootte van een bankpasje, geschikt voor een portemonnee) verstrekken, waarop het volgende staat geschreven over veiligheidscontroles:

“Deze patiënt heeft een chirurgische ingreep ondergaan en heeft één of meerdere implantaten in de schedel, die niet kunnen worden verwijderd. De Baha-geluids-processor kan worden afgenomen, voordat de metaaldetector wordt gepasseerd. Eenmaal afgenomen is een externe titanium opbouw, voorzien van een gouden schroef te zien (deze kan niet worden verwijderd).”

Dit kaartje wordt bij een nieuwe Baha in het Engels, Duits en Frans verstrekt. Vreemd is dat hier wordt gesproken over een gouden schroef, terwijl deze van titanium is. Overigens is mijn ervaring dat het alarm niet afgaat, als het Baha-toestel wordt op gehouden bij het lopen door een detectiepoort. Ook detectiepoorten in winkels hebben nog nooit gereageerd op mijn Baha-toestel.

Verder staat er op het kaartje m.b.t. een MRI-scan (‘Magnetic Resonance Imaging’) het volgende geschreven:

“Mits de Baha-geluidsprocessor voorafgaand aan de MRI-scan is afgenomen, kan een patiënt met Baha-systeem (waaronder het titanium implantaatje en de opbouw) zonder riscio's een MRI-scan ondergaan. Voor een MRI-scan van of rond de opbouw moet deze worden verwijderd door een specialist (de audioloog).”

Ten slotte wordt in de gebruikshandleiding van de Baha Divino opgemerkt, dat het Baha-toestel niet moet worden gedragen in ruimtes met explosiegevaar.