17. Het Baha- & Ponto-toestel

Laatst aangepast: 09-08-2011

In dit hoofdstuk wordt het gebruik van de botverankerde toestellen van ongeveer de laatste tien jaren behandeld. Naast de analoge toestellen van Cochlear (Baha Compact, Classic en Cordelle) worden ook de digitale toestellen (Baha Divino en Intenso) beschreven, evenals de nieuwste programmeerbare, digitale toestellen (de Baha BP100 van Cochlear en de Ponto (Pro) van Oticon Medical).

Een deel van de informatie uit dit hoofdstuk is afkomstig uit de gebruikshandleidingen van de verschillende botverankerde hoortoestellen:

Baha Compact van Cochlear;
Baha Divino van Cochlear;
Baha BP100 van Cochlear;
Ponto Pro van Oticon Medical;
Baha Classic van Cochlear;
Baha Intenso van Cochlear;
Ponto Pro Power van Oticon Medical;
Baha Cordelle van Cochlear.

17.1 De onderdelen van het botverankerde hoortoestel

Hieronder staan in de figuren de toestelonderdelen met een nummer weergegeven. De betekenissen bij deze nummers zijn in de onderstaande tabel terug te vinden. De afbeeldingen zijn afkomstig uit de gebruikshandleidingen van de betreffende toestellen.

Toestel- onderdelen	Com- pact	Divino	BP100	Ponto Pro	Clas- sic	Inten- so	Ponto Pro Power	Cor- delle
Toestel- onderdelen	17.1.1	17.1.2	17.1.3	17.1.4	17.1.5	17.1.6	17.1.7	17.1.8
aan-/uit- schakelaar	1	4	1	1 ; 6	1	1	1 ; 6	7
volume- regelaar	1	4	2	2	1	1	2	7
geluids- statussignalen	n.v.t.	n.v.t.	ja	ja	n.v.t.	ja	ja	n.v.t.
visuele LED- statusindicatoren	n.v.t.	n.v.t.	9	n.v.t.	n.v.t.	n.v.t.	n.v.t.	n.v.t.
programma- schakelaar(s)	n.v.t.	1	1	1	2	5	1	4 ; 6
micro- foon(s)	5	2	4	4	6	4	4	8
batterijvak of -lade	3	7	6	6	4	3	6	11
koppelings- systeem	6	5	7	7	7	6	7	13
bevestigingspunt veiligheidskoordje	n.v.t.	9	8	8	8	7	8	n.v.t.
aansluiting externe apparatuur	2	3	3	3	3	2	3	5
aansluiting voor programmering	n.v.t.	n.v.t.	??	5	n.v.t.	n.v.t.	5	n.v.t.

Het serienummer van het botverankerde hoortoestel staat op een stickertje op het apparaat gedrukt. Dit nummer moet je opgeven bij bijvoorbeeld de verzekering voor verlies of diefstal van het toestel.

17.1.1 Baha Compact van Cochlear

17.1.2 Baha Divino van Cochlear

17.1.3 Baha BP100 van Cochlear

17.1.4 Ponto en Ponto Pro van Oticon Medical

17.1.5 Baha Classic van Cochlear

17.1.6 Baha Intenso van Cochlear

17.1.7 Ponto Pro Power van Oticon Medical

17.1.8 Baha Cordelle van Cochlear

De Baha Cordelle van Cochlear bestaat uit twee onderdelen: een aan het implantaat gedragen onderdeel (nummer 1 in de bovenstaande afbeelding) en een met behulp van een clip (nummer 10) op het lichaam gedragen onderdeel (nummer 2). De onderdelen zijn onderling verbonden door een koord (nummer 3).

In de onderstaande tabel staan de lengte, breedte en dikte van de Baha-toestellen van Cochlear in centimeters gegeven, evenals het gewicht in grammen (inclusief de batterij):

grootheid	Compact	Divino	BP100	Classic	Intenso	Cordelle
lengte (cm)	3,0	2,7	3,0	3,4	3,4	2,9
breedte (cm)	1,7	2,0	2,1	2,2	2,2	2,3
dikte (cm)	1,0	1,1	1,2	1,0	1,1	1,0
gewicht incl. batterij (gr)	11	11	14	14	14	20

Het Ponto-toestel van Oticon Medical is niet rechthoekig, zoals de meeste Baha-toestellen van Cochlear. Zelf opgemeten, is het breedste deel van het Ponto-toestel 2,0 cm en het langste stuk 3,2 cm.

Op de bovenstaande foto's is een Ponto- naast een Baha BP100-toestel afgebeeld. Qua oppervlak is de Ponto iets kleiner dan de Baha BP100, en bovendien is het toestel met op het dikste deel 1,1 cm iets dunner.

17.2 De aan-/uit- en volumeknoppen

Op de Baha Compact, Divino, Classic en Intenso kan het volume worden geregeld, door aan een wieltje te draaien. Als je deze helemaal naar beneden draait, dan wordt het toestel uitgeschakeld.

Op de nieuwe Baha BP100 en de Ponto (Pro) moet op een knopje worden gedrukt, om het volume te bepalen. Om de Baha BP100 uit te schakelen moet een aparte knop worden gebruikt. Een Ponto-toestel kan niet worden uitgeschakeld tijdens het dragen! Dit toestel staat pas uitgeschakeld, zodra de batterijlade is geopend (en het toestel dus afgekoppeld is).

17.3 De programmakeuzeschakelaar

De Baha Classic kent een klankkeuzeschakelaar. Daarbij is stand ‘N’ de gebruikelijke stand voor de normale gesprekken. Stand ‘L’ geeft een wat rustiger geluid met minder hoge tonen. Dit is voor situaties met veel lawaai, zoals buiten in het verkeer, op het werk of binnenshuis in de keuken waar veel wordt gerammeld met bestek en servies. Stand ‘E’ kan worden gekozen, als van externe apparatuur gebruik wordt gemaakt. De interne microfoon is dan uitgeschakeld, zodat alleen signalen vanaf de externe apparatuur wordt doorgegeven via de Baha.

De Baha Divino kent een programmakeuzeschakelaar. Met de programmaschakelaar omhoog (stand ‘1’) wordt gebruik gemaakt van de omnidirectionele microfoon. Dit betekent dat de Baha alle geluidssignalen doorgeeft, ongeacht uit welke richting deze komen. Dit progrtamma is geschikt in rustige omgevingen. Met de programmaschakelaar omlaag (stand ‘2’) maakt wordt gebruik gemaakt van een richtinggevoeligige microfoon. Deze microfoon vangt vooral de geluidssignalen van voor op, terwijl deze van achter en van de zijkanten gedempt worden. Dit programma is geschikt voor situaties met veel lawaai, omdat spraak in rumoer hiermee beter is te verstaan. Let wel, achtergrondgeluid wordt gedempt waardoor waarschuwingssignalen of het geluid van een achteropkomend voertuig onderdrukt worden! In programmastand ‘2’ is de elektrische ingang voor externe apparatuur niet geactiveerd. Geluiden van eventueel aangesloten accessoires worden dan gedempt.

Voor de beste prestaties van de richtinggevoelige microfoon dient de Baha Divino verticaal geplaatst te worden met de microfoon aan de onderkant. Het is hier dus belangrijk onderscheid te maken tussen links en rechts. Het etiket op de achterkant van de Baha Divino geeft aan of het een linker of een rechter uitvoering is.

Klik hier voor een (Engelstalige) video over de programmakeuzen bij de Divino, hier bij de Intenso en hier bij de Cordelle [bron: Cochlear Community].

Richtingsmicrofoon voor Baha Compact De Baha Compact kent geen klank- of programmakeuzeschakelaar, en ook niet een ingebouwde richtingsmicrofoon. Wel kan onder aan de Baha Compact via de DAI-ingang een richtingsmicrofoon worden bevestigd. In de figuur rechts wordt is deze accessoire afgebeeld, die overigens tegen extra kosten moet worden aangeschaft.

Houd er rekening mee dat er een verschil zit tussen een richtingsmicrofoon voor een Baha rechts en links.

17.4 De Baha-instellingen

In de datasheets van de verschillende Baha-toestellen zijn de fabrieksinstellingen terug te vinden. Pas in het AC worden de persoonlijke instellingen door de audioloog op de Baha-drager afgestemd.

Een toestel kent naast een volume- en een programmakeuzeschakelaar ook een standregelaar (in het Engels ‘trimmer’). Binnen de standregeling wordt onderscheid gemaakt naar:

de sterkteregeling (in het Engels ‘gain control’);
de frequentieregeling (in het Engels ‘tone control’).

17.4.1 Baha Divino

Standregeling (‘trimmer’):

AGCo: automatische sterkteregeling (‘Automatic Gain Control’);
L: frequentieregeling / versterking van lage frequenties (‘tone control’ / ‘low frequency gain’).

Startinstellingen:

AGCo op maximaal (voor personen met enkel een geleidingsverlies verlaag AGCo tot het midden);
L op maximaal;
programmakeuzeschakelaar op 1 (omnidirectionele microfoon in plaats van richtingsmicrofoon).

Geluiden komen te zacht binnen:

zet volume harder;
als nog te zacht, verhoog AGCo met schroevendraaier;
herhaal eventueel bovenstaande stappen;
als AGCo op maximaal en nog steeds te zacht, overweeg dan de Baha Intenso in plaats van Divino.

Geluiden komen te hard binnen:

zet volume lager;
als nog te hard, verlaag AGCo met schroevendraaier;
herhaal eventueel bovenstaande stappen.

Te veel nadruk op lage frequenties (‘bass’) of probleem met eigen stem:

verlaag L met schroevendraaier;
als nog te veel bas, pas volume aan;
herhaal eventueel bovenstaande stappen.

Te veel nadruk op hoge frequenties (‘treble’):

verhoog L met schroevendraaier;
als nog te veel treble, pas volume aan;
herhaal eventueel bovenstaande stappen.

Voor meer informatie zie ook de ‘fitting guide’ speciaal voor de Baha Divino.

17.4.2 Baha Intenso

Standregeling (‘trimmer’):

G: sterkteregeling (‘gain control’);
L: frequentieregeling / versterking van lage frequenties (‘tone control’ / ‘low frequency gain’).

Startinstellingen:

G met pijltje naar rechts gericht (zie bovenstaande afbeelding);
L met pijtlje naar rechts gericht;
programmakeuzeschakelaar op 1 (standaardprogramma in plaats van comfort- of accessoireprogramma).

Geluiden komen te zacht binnen:

zet volume harder;
als nog te zacht, verhoog G met schroevendraaier;
herhaal eventueel bovenstaande stappen;
als G op maximaal en nog steeds te zacht, overweeg dan de Baha Cordelle in plaats van Intenso.

Geluiden komen te hard binnen:

zet volume lager;
als nog te hard, verlaag G met schroevendraaier;
herhaal eventueel bovenstaande stappen;
als G op minimaal en nog steeds te hard, overweeg dan de Baha Divino in plaats van Intenso.

Te veel nadruk op lage frequenties (‘bass’) of probleem met eigen stem:

verlaag L met schroevendraaier;
als nog te veel bas, pas volume aan;
herhaal eventueel bovenstaande stappen;
als L op minimaal en nog steeds te veel nadruk op lage frequenties, zet dan de programmakeuzeschakelaar op 2.

Te veel nadruk op hoge frequenties (‘treble’):

verhoog L met schroevendraaier;
als nog te veel treble, pas volume aan;
herhaal eventueel bovenstaande stappen.

Voor meer informatie zie ook de ‘fitting guide’ speciaal voor de Baha Intenso.

17.4.3 Baha Cordelle

Standregeling (‘trimmer’):

LB: sterkteregeling van harde geluiden (‘loudness boost’);
TK: sterkteregeling van zachte geluiden (‘threshold knee’);
frequentieregeling: N (normaal);
H (benadrukken van hoge frequenties);
L (benadrukken van lage frequenties).

Startinstellingen:

LB op minimaal;
TK op maximaal;
frequentieregelaar op N (normaal);
luisterspoelinstelling (‘telecoil’) op M (microfoon);
programmakeuzeschakelaar op 1 (standaardprogramma in plaats van comfort- of accessoireprogramma).

Geluiden komen te zacht binnen:

zet volume harder;
als nog te zacht, verhoog LB met schroevendraaier;
bij feedback of als zachte geluiden te hard doorkomen, verlaag TK met schroevendraaier;
herhaal eventueel bovenstaande stappen.

Geluiden komen te hard binnen:

zet volume lager;
als nog te zacht, verlaag LB met schroevendraaier;
bij feedback of als zachte geluiden te zacht doorkomen, verhoog TK met schroevendraaier;
herhaal eventueel bovenstaande stappen.

Te veel nadruk op lage frequenties (‘bass’) of probleem met eigen stem:

zet de frequentieregelaar op H.

Te veel nadruk op hoge frequenties (‘treble’):

zet de frequentieregelaar op L.

17.5 Externe apparatuur

De Baha heeft een drie-pins elektrische ingang voor het aansluiten van externe apparatuur. De mogelijke accesssoires voor de Baha komt in het volgende hoofdstuk uitgebreid aan de orde.

Klik hier voor een (Engelstalige) video over de aansluiting van externe apparatuur bij de Divino en hier en hier bij de Cordelle [bron: Cochlear Community].

17.6 Toestelkleuren

De botverankerde hoortoestellen zijn in steeds meer kleuren beschikbaar. Standaard waren/zijn voor de verschillende toestellen de kleuren in de onderstaande tabel verkrijgbaar [bron: datasheet Baha-toestellen, brochure Ponto-systeem].

Baha-type	zwart	bruin	beige	grijs	wit
Compact	ja	nee	ja	ja	nee
Divino	ja	ja	ja	ja	nee
BP100	ja	ja	ja	ja	ja
Classic	ja	nee	ja	ja	nee
Intenso	ja	ja	ja	ja	nee
Cordelle	ja	nee	ja	ja	nee
Ponto (Pro)	ja	ja	ja	nee	nee

De Baha BP100 is beschikbaar in de onderstaande zes kleuren, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen ‘soft black’ en ‘piano black’ [bron: datasheet Baha BP100].

17.7 Kosten van een botverankerd hoortoestel

In de onderstaande tabel staan de (op hele euro's afgeronde) verzekerde waarden van de verschillende typen botverankerde hoortoestellen gegeven (inclusief 6% btw, het lage tarief dat geldt voor hulpmiddelen als een hoortoestel) [bron: Entific-nieuwsbrief 2 (2002), 7 (2005), Cochlear en Oticon Medical].

Baha-type	2002	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011
Compact	€ 1943	€ 1993	€ 2459	€ 2459
Divino			€ 3021	€ 3021	€ 3021	€ 3140	€ 3140	€ 3200
BP100						€ 4235	€ 4235	€ 3730
Ponto Pro						€ 3233	€ 3233	€ 3233
Classic	€ 1786	€ 1813	€ 2279
Intenso				€ 3021	€ 3021	€ 3140	€ 3140	€ 3200
Ponto Pro Power								€ 3350
Cordelle	€ 2491	€ 2555	€ 3021	€ 3021	€ 3021	€ 3140	€ 3140	€ 3200

Hoewel de aanschafwaarde van de Ponto Pro van Oticon Medical in 2010 vergelijkbaar was met die voor de Baha BP100 van Cochlear, volgt uit de bovenstaande tabel dat de verzekerde waarde van de Ponto Pro toen bijna een kwart lager lag, namelijk € 3233. In de verzekerde waarde zit bij de Ponto-toestellen niet de servicegarantie van 5 jaar die er bij de Baha-toestellen wel bij in zit. Deze servicegarantie gaat namelijk in geval van bijvoorbeeld verlies van het verloren toestel over op het nieuwe. Het gevolg is dat je minder verzekeringspremie betaalt voor de verzekering van een Pontro Pro in vergelijking met een Baha BP100.

Op een Engelstalig forum van Yahoo staan af en toe (meestal zelden of niet gebruikte) Baha's of bijbehorende accessoires te koop aangeboden. Voor mensen die geen vergoeding krijgen, is dit wellicht een mogelijkheid om alsnog een Baha aan te schaffen, bijvoorbeeld als vervanging van de vorige. Je moet je aanmelden voor deze groep, maar hieronder een lijstje om een indruk te geven.

Datum	Baha-product	bron	productjaar	prijs
10-03-2009	Baha Intenso (beige)	Yahoo-groep BAHA_PPL	onbekend	$ 2500 (€ exclusief btw?, verzendkosten, douanerechten)
01-05-2007	Baha Divino	Yahoo-groep BAHA_PPL	2006, nauwelijks gebruikt	hoogste bieder
25-10-2006	Baha (type?)	Yahoo-groep BAHA_PPL	2006, vrijwel niet gebruikt	$ 4000 (€ exclusief btw?, verzendkosten, douanerechten)
27-11-2005	Baha Compact	Yahoo-groep BAHA_PPL	2005, vrijwel niet gebruikt	$ 1200 (€ exclusief btw?, verzendkosten, douanerechten)
06-10-2004	Baha Compact	Yahoo-groep BAHA_PPL	2004, nauwelijks gebruikt	$ 1000 (€ exclusief btw?, verzendkosten, douanerechten)
03-11-2007	Richtingsmicrofoons voor Baha Compact (zowel links als rechts)	Yahoo-groep BAHA_PPL	ongebruikt	$ 175 (€ exclusief btw?, verzendkosten, douanerechten)
01-06-2007	Richtingsmicrofoons voor Baha Compact (zowel links als rechts)	BUSK-forum	2004, ongebruikt	$ 200 (€ exclusief btw?, verzendkosten, douanerechten)

17.8 Video's over de Baha

Maak hier een keuze uit het getoonde menu om de presentatie met de titel “Uw natuurlijke manier van horen” te starten [bron: Cochlear].

Hieronder staat een presentatie met de titel “An Update Overview of the Baha System” te starten [bron: Cochlear Academy].

Klik met de rechter muisknop en kies voor ‘Afspelen’ of ‘Play’ om de presentatie met de titel “Overcoming Hearing Loss with Baha” te starten [bron: Cochlear Academy].

Klik met de rechter muisknop en kies voor ‘Afspelen’ of ‘Play’ om de presentatie met de titel “Baha Sound Processor Product Portfolio” te starten [bron: Cochlear Academy].